Po doskonałym przyjęciu w marcu tego roku do Centrum Dialou Przełomy wraca czytanie sceniczne „Willa”, w którym zobaczymy aktorki Teatru Współczesnego Marię Dąbrowską i Madalenę Wrani-Stachowską oraz Martę Uszko z Teatru Polskiego.
Dlaczego warto o tym mówić?

Pierwszy raz o tekście „Willa” przeczytałam w artykule Romana Pawłowskiego „Edynburg na żywo. Dyktatura i pamięć”. Pisał on o spektaklu teatralnym na trzy młode aktorki pokazanym na prestiżowym festiwalu w Edynburgu. Pawłowski podkreślał, że ten spektakl powinien zostać zrealizowany w Polsce, bo właśnie tu borykamy się dokładnie z takimi samymi problemami – zastanawiamy się nad kwestiami upamiętniania, budujemy muzea, nie do końca wiedząc jak wiedzę o przeszłości przekazywać potomnym.

To przedstawienie powinno powstać w Polsce. Dotyczy przecież problemu kluczowego dla naszej zbiorowej świadomości: pamięci. Chilijski dramaturg młodego pokolenia Guillermo Calderón w spektaklu, złożonym z dwóch sztuk: „Willa” i „Przemówienie” stawia pytanie, jak upamiętnić zbrodnie dyktatury.

Krótko po przeczytaniu tekstu Pawłowskiego udało mi się zdobyć angielską wersję „Willi”, w której zadziwiła mnie konstrukcja tekstu i jego bardzo żywy charakter. Bo cóż może być nudniejszego od debat nad projektami, pomysłami na budowę muzeum – wszak takie godzinne „nasiadówy” nie mają w sobie zwykle żadnego dramatyzmu. A jednak – tekst Calderóna wciągał, jak żaden inny.

 

Sztuka zaczyna się momentem głosowania na trzy opcje, trafiamy więc niejako w środek trwającej już debaty. Zbieranie karteczek, problemy z niepiszącym długopisem, trochę w tym dowcipu na temat złośliwości materii, powoli odkrywamy nieoczywiste charaktery trzech młodych kobiet. Przez całą lekturę będą debatować, kłócić się i odkrywać wzajemne powiązania. To niejako w rękach trzech kobiet nagle lądują losy świata, odpowiedzialność za to, co otrzymają kolejne pokolenia. Calderón pokazuje tu i głębię zdarzenia, i jej absurd, śmieje się z ludzkich odruchów i zapędów, stawia bohaterki przeciwko sobie, po to żeby za chwilę jednoczyć je we wspólnej idei. Jak w życiu.

Nieco inaczej niż w życiu i codziennym doświadczeniu kończy się sztuka. Pada tu zdanie już w Chile możliwe, w wielu krajach wciąż jeszcze nie: „Kobiety zostają prezydentami krajów”. To drugi istotny aspekt tego tekstu – mówi on o doświadczeniu kobiet, specyficznym, innym, odległym od typowych narracji o „wielkiej historii” czy polityce. To opowieść alternatywna, odkrywająca tajemnice i łamiąca tabu i – co najważniejsze – dająca nadzieję właśnie kobietom. Po wysłuchaniu tej sztuki stajemy się mocniejsi i mocniejsze, widzimy, jak wiele zależy także od nas.

Dlaczego w tym miejscu?

„Willę”, na podstawie tłumaczenia Wojciecha Charchalisa, które zostało opublikowane w „Dialogu”, udało się zrealizować w ramach festiwalu Adlojada. Wraz z Anną Augustynowicz zaprosiłyśmy do realizacji czytania scenicznego Marię Dąbrowską – aktorkę, ale też animatorkę wielu interesujących działań artystcznych. Do współpracy artystka zaprosiła dwa odmienne charaktery sceniczne – Magdalenę Wrani-Stachowską i Martę Uszko. Publiczność zgromadzona 12 marca w Centrum Dialogu Przełomy zabrała się w stu procentach do formy zaproponowanej przez aktorki – czytania poprowadzonego przede wszystkim bardzo inteligentnie, z wyczuciem tematów i napięć między kobietami, eksponując poczucie humoru każdej z aktorek.

Czytanie to mogło się zdarzyć tylko w nowo wybudowanym muzeum – co do tego nie miałyśmy wraz z Marią Dąbrowską wątpliwości. Celność miejsca podkreślił Daniel Źródlewski z Muzeum Narodowego, który uczestniczył w dyskusji po czytaniu.

„Kiedy słuchałem tego tekstu, miałem wrażenie, że autor sztuki podsłuchiwał i zapisywał nasze rozmowy, toczące się przy okazji powstawania tego miejsca. Ale to przecież niemożliwe. A jednak – łączy nas z Chile podobne doświadczenie”.

Powracamy!

Suksces czytania pozwolił nam na dłuższą współpracę z Muzeum Narodowym i szybko okazało się, że to wydarzenie może stać się naszą wspólną wizytówką w czasie kontrapunktowej Nocy Teatrów. Wieczór rozpocznie się o godz. 20:00 czytaniem scenicznym, które trwa ok. 75 minut (żadna nie jest stracona – uwierzcie!). Drugą część wieczoru stanowi oprowadzanie kuratorskie po wystawach w CPD przygotowane przez Agnieszkę Kuchcińską-Kurcz i – po lekturze „Willi” – zapewne będzie unikalnym przeżyciem.

Zapraszamy 25 maja na godz. 20:00 do Centrum Dialogu Przełomy w Szczecinie.
Bilety w cenie 20 zł do nabycia w kasie Teatru Współczesnego oraz on-line.

Fot. Michał Wojtarowicz

  • kuratorka projektu "Dorosłość", autorka książki "Teraz! Ilustrowana historia Teatru Współczesnego w Szczecinie"

Ads

facebook