Zdjęcie z sesji promocyjnej do spektaklu KSIĄŻĘ NIEZŁOMNY

HERSTORY (pisze Włodzimierz Szturc)

Dziś na blogu prezentujemy tekst “HERSTORY”, który jest częścią programu do spektaklu “Książę Niezłomny”.
HERSTORY

Jesteśmy świadkami, a nawet uczestnikami, zanikania dawnego bohatera, również bohatera dramatu.

Jego śmierć – nagła lub przychodząca przez dekonstrukcję – należy do procesu zmian dotychczasowych etapów świadomego istnienia i polega na wypalaniu się dawnych emocji i znaczeń dziedziczonych od pokoleń oraz na uporczywym kwestionowaniu tradycyjnych postaw i sposobów zachowania w świecie społecznym i w polityce.

Wraz z tym procesem znoszone są hierarchie ustanowione przez religijne imperia wiar i wyznań.

Wołania Kordiana ze szczytów górskich, bluźniercze inwektywy Konrada i narodowe wizje księdza Piotra dochodzące z klasztornych cel, są dziś głosami wołających w próżni samotników.

Książę Niezłomny nie złoży dziś niewinnej ofiary, bo podobnie jak tamci, mówiący wielkim głosem tytani wiary i Kolumbowie utopii, może przyjąć już tylko formę teatralnej maski i w związku z tym nie będzie brany na serio.

Nasza epoka oddała swe emocje i nadzieje innemu przewodnictwu: bohaterki, kobiety odważnej, która wyszła z męskiego cienia przygotowana do działania nieustępliwego, uporczywego, konsekwentnego.

Nie uznaje nauk i modeli zachowania cechujących  męski świat, w którym była więziona, ale tworzy nową rzeczywistość siłą własnych, często niewygodnych dla tradycyjnej zbiorowości, przekonań.

Niezłomność w dzisiejszych czasach jest udziałem kobiet i w  naszej interpretacji staje się Feniksaną.

Nie jest ona w dramacie Słowackiego rywalką męskości, lecz kobietą odbudowującą męskość Fernanda.

Feniksana i Fernand tworzą całość, której świadomość i rangę przywraca Feniksana.

Kobiecość nie jest przecież wrogiem męskości, lecz jej objawieniem.

Objawienie jest procesem odrzucenia form religii i rygorów instytucji politycznych, a tego  przecież pragnie Fernand.

Skupiony wyłącznie na swoim cierpieniu i jego zbawczej misji – dał się zwieść pysze pozoru, z którego wybawia go Feniksana.

Nie tam mieszka męskość, gdzie pojawia się władza i dominacja, lecz tam, gdzie dokonuje się proces otwarcia na całość człowieka uruchomiony przez kobietę.

Uznanie męskości – jedynie jako cechy płci lub wartości w hierarchii społecznej i politycznej, a także w działaniu, prowadzi do katastrofy szowinizmu i nacjonalizmu, ale uznanie tej męskości za fundament jedności człowieka prowadzi do wolności, którą jest właśnie niezłomność.

Funkcję przewodniczki w tej drodze przejmuje Feniksana.

 

Włodzimierz Szturc

 

Prof. zw. dr hab. Włodzimierz Szturc wykłada w Uniwersytecie Jagiellońskim (Katedra Teatru i Dramatu) i w Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Jest historykiem teatru i dramatu, znawcą literatury XIX wieku, badaczem kultur starożytnych i rytuałów, które są przedmiotem jego wykładów z antropologii kulturowej i mitoznawstwa porównawczego. W centrum jego refleksji znajduje się twórczość Norwida, Słowackiego, Wyspiańskiego i Becketta. Był wykładowcą na uniwersytetach francuskich. Jest dramaturgiem (m.in. DO DNA), oraz autorem, którego sztuki wystawiane na licznych scenach teatralnych są odczytywane jako rytualne dramaty metafizyczne (debiut w Teatrze Współczesnym w Szczecinie sztuką “Magnifikat” w reż. Anny Augustynowicz, 1995). Jest autorem 15 książek oraz wielu artykułów z dziedziny sztuki, literatury i antropologii kultury. Opublikował liczne dramaty, zebrane w tomie Trauma (2015).

 

 

Fot. Karolina Babińska.

  • sekretarz literacka Teatru Współczesnego w Szczecinie

Ads

facebook